Blog

0

Παρακολουθώντας τα social media

Google Analytics: How to Find Top Performing S...

Google Analytics: How to Find Top Performing Sales Pages (Photo credit: IvanWalsh.com)

Το – ευχάριστο γενικά – πρόβλημα με τα νέα μέσα και την παρακολούθηση τους είναι ότι παράγουν πολλά δεδομένα, πάρα πολλά. Η ψηφιοποιημένη τους μορφή, η ευρύτατη τους αποδοχή μαζί με την όλο και μεγαλύτερη προσέγγιση του ‘σε πραγματικό χρόνο’ σημαίνει ότι υπάρχει ένας μεγάλος όγκος πληροφορίας προς επεξεργασία και κατανόηση ώστε βάσει αυτών να δημιουργηθεί ένα σχέδιο δράσης.

Επιχειρησιακά ή πιο συγκεκριμένα επικοινωνιακά δεδομένα βέβαια πάντα υπήρχαν και πάντα ήταν πρόκληση η σύνοψη και η παρουσίαση τους αλλά πλέον το πρόβλημα έχει οξυνθεί.  Παραδοσιακά, η απάντηση ήταν σε τακτά χρονικά διαστήματα να δημιουργούνται αναφορές προόδου όπου θα καταγράφονται οι σχετικοί δείκτες και θα παρουσιάζεται ένα στιγμιότυπο κάθε φορά της επιχείρησης ή της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας προκειμένου να ενημερώνονται (ή, αντίστοιχα, να κρίνονται) οι εμπλεκόμενοι.

Αν το σκεφτεί κανείς  το παραπάνω είναι ένας από τους λόγους που έχουμε ‘κληρονομήσει’ αυτά που θεωρώ πλέον εν πολλοίς αρχαιολογικά αντικείμενα όπως business plans, powerpoint presentations κλπ. Μπορεί να υπάρχουν περιπτώσεις που έχουν ουσιαστικό ρόλο αυτά αλλά συχνά είναι εκεί για να δώσουν ένα στιγμιότυπο της κατάστασης όταν στην πραγματικότητα χρειαζόμαστε κάτι άλλο.

Όλα αυτά περιπλέκονται ακόμα περισσότερο όταν δεν είναι ο άμεσα ενδιαφερόμενος που ασχολείται με τα νέα μέσα αλλά η δουλειά έχει γίνει outsource εκτός. Κάτι τέτοιο – παρά τα  οφέλη που εμπεριέχει – επιβάλλει και μια απόσταση (ή αποστασιοποίηση) και μια χρονική διαφορά προκειμένου να γίνει κατανοητή η διαθέσιμη πληροφορία και να μεταφερθεί πίσω στον άμεσα ενδιαφερόμενο. Δηλαδή το μήνυμα αλλοιώνεται αναπόφευκτα και χάνει κάποια από την αμεσότητα και αξία του εφόσον μεσολαβεί τρίτος.

Μια απάντηση σε αυτό είναι ο επαγγελματίας που έχει αναλάβει την παρακολούθηση των νέων μέσων για λογαριασμό ενός πελάτη – ή και ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος τελικά – να μπορέσει να δημιουργήσει απλές “κονσόλες ελέγχου” (βλ πχ Google Analytics Dashboards) μέσα από τις οποίες θα είναι εφικτό να παρακολουθούνται (και να ελέγχονται) οι βασικοί δείκτες που αφορούν το brand του, τον ανταγωνισμό και ό,τι άλλο χρειάζεται.

Αυτές οι κονσόλες ή φόρμες, θα πρέπει να λειτουργούν δυναμικά και αυτοματοποιημένα – ώστε να απαιτούν ελάχιστη συντήρηση μόλις στηθούν – και ταυτόχρονα να καταγράφουν το ιστορικό ώστε να μπορεί κάποιος να ανατρέξει για να συγκρίνει κλπ.

Φεύγοντας πέρα από την παρακολούθηση των νέων μέσων η ίδια αρχή μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλους τομείς μιας επιχείρησης – από τις πωλήσεις ως τη διαχείριση της αποθήκης και από τη διαχείριση του προσωπικού μέχρι ό,τι άλλη εξειδικευμένη ανάγκη έχει η εκάστοτε επιχείρηση. Η δημιουργία σχετικών dashboards όπου θα μεταφέρονται και συνοψίζονται ποσοτικοί δείκτες σε real-time ή σχεδόν real-time και πάντως σίγουρα αυτοματοποιημένα (τραβώντας δεδομένα κατευθείαν από το ERP ή το CRM) είναι ο τρόπος να παρακολουθείς μια επιχείρηση πλέον.

Το αποτέλεσμα θα είναι μια πολύ πιο ουσιαστική παρακολούθηση χωρίς τη δημιουργία ‘στιγμιοτύπων’ που παλαιώνονται τη στιγμή που σώζεις το αρχείο ή κλείνεις την παρουσίαση σου. Επιπλέον, εφαρμόζοντας επιχειρηματικά μοντέλα (όπως πχ αυτό για SaaS) στα ‘εισερχόμενα’ δεδομένα και προεκτείνοντας τα στο μέλλον μπορεί κάποιος αρκετά υψηλά ιστάμενος να βλέπει σε πραγματικό χρόνο τη μεγάλη εικόνα της επίχειρησης και που πηγαίνει αυτή.

Σίγουρα αυτό ‘αναιρεί’ κάποιους υπάρχοντες ρόλους σε μια επιχείρηση και τα περιφερειακά οικοσυστήματα της – αλλά δημιουργεί άλλους ρόλους. Και ευκαιρίες.

0

Διαφήμιση με ξένα… keywords;

Competitors - (National BMX Championships)

Εργαλεία όπως το Google AdWords και αντίστοιχες πλατφόρμες που επιτρέπουν την προώθηση μια επιχείρησης βασιζόμενος και χρησιμοποιώντας keywords είναι πλέον πανταχού παρόντα και ήδη ώριμος τρόπος προσέλκυσης κίνησης και πελατών σε μια σελίδα.

Ο τρόπος που δουλεύουν διαφημιστικές πλατφόρμες όπως το AdWords είναι απλός στη βάση του: διαλέγεις μερικά keywords-στόχους, φτιάχνεις διαφημίσεις για αυτά (κείμενο, εικόνα, βίντεο) και πλειοδοτείς για τα συγκεκριμένα keywords ώστε όταν κάποιος ψάχνει για αυτά να του εμφανιστούν οι διαφημίσεις σου. Η πλατφόρμα επιλέγει την καλύτερη προσφορά μεταξύ της δικιάς σου και των ανταγωνιστών για τα εν λόγω keywords και δείχνει την αντίστοιχη διαφήμιση. Στη συνέχεια ο διαφημιζόμενος κοστολογείται βάσει απόδοσης (πόσοι είδαν ή έκαναν κλικ) στην εν λόγω διαφήμιση.

Αυτά είναι η σούπερ απλή εκδοχή και υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες που μπορούν να αλλάξουν την απόδοση μιας τέτοιας καμπάνιας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει κάποιος που επιβλέπει την καμπάνια, παρακολουθεί βασικούς δείκτες απόδοσης, φροντίζει να βελτιώνονται και αν μη τι άλλο αποτρέπει από το να συμβούν σημαντικά λάθη.

Μια τέτοια – αν μη τι άλλο αμφιλεγόμενη – πρακτική είναι αυτή του να επιδιώκει κανείς να εμφανίζει τις διαφημίσεις του για τα keywords με το όνομα των ανταγωνιστών του. Πρακτικά αυτό σημαίνει η Adidas να βάζει διαφημίσεις που θα εμφανίζονται όταν κάποιος ψάχνει για “παπούτσια Nike”. Φαίνεται έξυπνο και έχει 1-2 προφανή οφέλη:

  1. Κάποιος που ψάχνει για παπούτσια Nike μπορεί να δει τη διαφήμιση της Adidas και να δελεαστεί να δει κ την άλλη εναλλακτική. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να “κλέψει” η Adidas κάποια από την κίνηση/πελατεία της Nike.
  2. Επιπλέον, αν υπάρχει πολύς κόσμος που πλειοδοτεί για όρους όπως “παπούτσια Nike”, η τιμή του keyword θα ανεβεί κάνοντας τη δουλειά της Nike πιο δύσκολη (δλδ ακριβή), καθιστώντας συμφέρουσα μια τέτοια κίνηση για την Adidas επομένως.

Όμως υπάρχει και η άλλη πλευρά…

  1. Καταρχήν, ακόμα και αν δεν αναφέρει στη διαφήμιση ο ένας το brand του άλλου – κάτι που θα οδηγούσε, ειδικά για μεγάλα brand, σε νομικές διαφορές – παραμένει λιγότερο ή περισσότερο ανήθικη πρακτική απέναντι στον ανταγωνισμό.
  2. Επιπλέον μπορεί να θεωρηθεί ανήθικο απέναντι και στον πιθανό επισκέπτη/πελάτη ο οποίος μπορεί να εκλάβει την προσέγγιση αυτή απόπειρα κοροϊδίας. Και σε καμία περίπτωση δε θέλει κανείς διαφημιζόμενος τέτοιες σκέψεις στο μυαλό του κοινού του.
  3. Τέλος, ακριβώς επειδή κατά τεκμήριο η πλειονότητα των όσων βλέπουν τις διαφημίσεις ψάχνει για κάτι συγκεκριμένο (παπούτσια Nike) και άλλο από αυτό που περιγράφει η διαφήμιση (παπούτσια Adidas), το ποσοστό αυτών που θα κάνουν κλικ στις διαφημίσεις θα είναι χαμηλό. Συνολικά το αποτέλεσμα είναι χαμηλά conversion rates δηλαδή και μια επιδείνωση της εικόνας της όλης καμπάνιας – η οποία έχει δευτερογενείς επιπτώσεις σε αυτήν. Τα cost-per-click αυξάνονται και άρα η συνολική δαπάνη αυξάνεται, οι θέσεις στις οποίες εμφανίζονται οι διαφημίσεις πέφτουν πιο χαμηλά και αυτό επηρρεάζει αρνητικά τον αριθμό τον κλικ, κοκ. 

Γενικά μπορεί κανείς να φανταστεί εξαιρέσεις ή τρόπους να αντιμετωπίσει/απομονώσει τις επιπτώσεις αλλά συνολικά το να πλειοδοτεί κανείς για keywords ανταγωνιστών του ή δε πρέπει να γίνεται καθόλου ή πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή και από κάποιον που αναγνωρίζει τους κινδύνους.

0

Παρακολουθώντας τα ελληνικά social media: 1 μάθημα ακόμα

Στο προηγούμενο post έγραψα μερικά συνηθισμένα σενάρια με τα οποία ένα brand μπορεί να γίνει viral… κατά λάθος.

Υπάρχει φυσικά το επιχείρημα ότι να αναφέρει κανείς τον πελάτη εκ παραδρομής σε ένα αστείο ή σε μια άσχετη ιστορία δεν πρέπει να προσμετράται σαν ουσιαστική αναφορά στο brand του. Όμως όπως φαίνεται στο προηγούμενο post ακόμα και αυτές οι ‘περιφερειακές’ αναφορές μπορούν – έστω ενίοτε παρακινδυνευμένα – να αποτελέσουν αφορμή για προσθήκη επιπλέον κοινού στο ήδη υπάρχον του brand και κουβέντα με αυτό. Ή μπορεί να ξεφύγουν και να ξεκινήσουν μια επικοινωνιακή κρίση. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να παρακολουθούνται…

Αυτό που σίγουρα δε πρέπει να προσμετράται ή να παρακολουθείται είναι πραγματικά άσχετα νέα που εμφανίζονται εσφαλμένα στο ραντάρ του κάθε brand. Αυτό σημαίνει ότι πριν οποιαδήποτε ανάλυση πρέπει να γίνεται ένα ξεκαθάρισμα των δεδομένων – κάνοντας χρήση φυσικά της εκάστοτε υπηρεσίας παρακολούθησης των social media και των εργαλείων που προσφέρει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παρακάτω περίπτωση πελάτη, ανταγωνιστής του οποίου για μία μέρα και μόνο παρουσίασε αναφορές 10 φορές πάνω από το συνηθισμένο. Αυτό δε θα μπορούσε να είναι ούτε το αποτέλεσμα μια πολύ επιτυχημένης προωθητικής δράσης ούτε μια επικοινωνιακή κρίση – τίποτα από αυτά δε θα εξαφανιζόταν τόσο απότομα. Αυτό μπορούσε να είναι είτε κάποιο πρόβλημα στο πρόγραμμα παρακολούθησης (το οποίο με τη σειρά του ήταν αποτέλεσμα προγραμματιστικού bug πχ στο Facebook ή στο Twitter API) ή μια μαζική (και μάλλον όχι αθώα) δημοσίευση του ίδιου μηνύματος από πολλούς – και ίσως όχι τόσο διαφορετικούς χρήστες.


credit: aino.gr


Για την ιστορία, κοιτάζοντας τα δεδομένα επρόκειτο για ένα post-διαφήμιση μιας ομιλίας του Obama – το οποίο ανέφερε κ το εν λόγω brand περιφερειακά – και το οποίο έγινε share σε μία μέρα από 3000+ Facebook αμερικάνικα accounts. Δειγματοληπτικά τα accounts αυτά φαίνονται κανονικών ανθρώπων (με πλήρως συμπληρωμένα προφιλ, φωτογραφίες κλπ) αλλά το spike αυτό είναι τουλάχιστον ύποπτο. Τυπικά τέτοια φαινόμενα είναι πιο λογικό να προκύπτουν από bugs αλλά εν προκειμένω… ποιος ξέρει…

Σε κάθε περίπτωση οι αναφορές αυτές δεν σχετίζονται με την ελληνική αγορά οπότε πρέπει να αφαιρεθούν μαζικά. Αυτο σημαίνει ότι πρέπει να παρακολουθείται πολύ στενά το σύνολο των αναφορών ώστε να είναι σίγουρο ότι τα όποια συμπεράσματα που προκύπτουν αντιστοιχούν στο εν λόγω brand και όχι και σε άσχετες αναφορές.

 

 

0

Viral στα ελληνικά social media: 4 μαθήματα

A Julia set, a fractal related to the Mandelbr...

A Julia set, a fractal related to the Mandelbrot set (Photo credit: Wikipedia)

Μια απο τις ενίοτε απαραίτητες υπηρεσίες που  έχει νόημα στo digital marketing είναι και η παρακολούθηση των social media για λογαριασμό εταιρειών. Αυτό σημαίνει την καταγραφή των αναφορών του εν λόγω brand – αλλά και των άμεσων ανταγωνιστών του – καθώς και σε ποια συγκεκριμένα μέσα εμφανίζονται αυτές οι αναφορές.

Εφόσον καταγραφούν τα βασικά αυτά στοιχεία μπορεί μετά να αναδειχθεί επιπλέον χρήσιμη πληροφορία όπως πχ ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί χρήστες των social media για το brand (influencers/advocates), σε ποια μέσα το brand έχει καλή παρουσία και σε ποια όχι, μπορεί να ποσοτικοποιηθεί η προώθηση του brand και να παρακολουθείται η απόδοση των διάφορων δράσεων με το χρόνο, να διαπιστώνονται και να μετριάζονται ή αποφεύγονται επικοινωνιακές κρίσεις κλπ. Όλα αυτά τα εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τους ανταγωνιστές (στο βαθμό που είναι δημόσια) και έτσι να προκύψει μια ολοκληρωμένη εικόνα του επιχειρηματικού τοπίου στο οποίο δρα το κάθε brand.

Εκτός όμως από αυτά τα πολύ χρήσιμα για τον εκάστοτε πελάτη, υπάρχει και ένα άλλο σημαντικό όφελος για εμάς που παρακολουθούμε από κοντά το πως δουλεύει το διαδίκτυο – και μάλιστα το ελληνικό – εκ των έσω. Και η εικόνα που βλέπουμε είναι συχνά πολύ διαφορετική από ότι θα περίμενε κανείς. Συγκεκριμένα αν προσπαθήσει να βρει κανείς τι είναι αυτό που κάνει ένα μήνυμα να μοιραστεί και να ξαναμοιραστεί συστηματικά, τότε σχετικά εύκολα προκύπτουν τα παρακάτω συμπεράσματα.

Να μη γνωρίζει η (άκρο)δεξιά

Από τα πιο εντυπωσιακά και εμφανή spikes στις αναφορές που έχουμε δει είναι όταν για κάποιο λόγο ένα brand αναφέρεται σε συνδυασμό με ένα θέμα που ενδιαφέρει άτομα με ακροδεξιές πεποιθήσεις. Για κάποιο λόγο, όποτε βλέπουμε κάτι τέτοιο ακολουθήσει άκρατη επαναπροώθηση (βλ. copy-paste) του εν λόγω μηνύματος χωρίς πολλά πολλά. Ενίοτε μάλιστα αυτό περνάει και στην αντίθετη όχθη και επανοπροωθείται και απο εκεί!

Είναι περιττό να πει κανείς ότι γενικά είναι μάλλοναρνητική η επίπτωση στο brand καθώς και ότι οποιαδήποτε προσπάθεια καθοδήγησης ή βελτίωσης του μηνύματος ή απλά συμμετοχή στην ‘κουβέντα’ πρέπει να γίνει με πολύ προσοχή…

Απλο(ϊκό) σημαίνει δημοφιλές

Έξυπνα μηνύματα, βίντεο, εικόνες κλπ μπορούν να φτιαχτούν ή να βρεθούν στο διαδίκτυο από ένα brand – ή οσούς δουλεύουν για αυτό. Ατέλειωτη ανάλυση μπορεί να γίνει για το τι θα αρέσει και τι όχι καθώς και σε τι θα υπάρξει ανταπόκριση από το κοινό και σε τι όχι. Τελικά όμως τίποτα δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ένα απλό ή και χαζό αστείο στο οποίο κανείς δε θα σκέφτοταν με τίποτα ότι θα ανταποκρινόταν ο κόσμος. Ένα απλοϊκό λογοπαίγνιο, η παραφθορά ενός τραγουδιού, ένα αστείο που φαντάζει δημοτικού αρκεί για να αρχίσει να μιλάει πολύς κόσμος (και) για το brand…

Παρόλα αυτά, όλο αυτό αποτελεί μια ευκαιρία σε πρώτη φάση για να ξεχωρίσει το brand τους fans του ή τους πιθανούς fans του και σε δεύτερη φάση για να τους πιάσει τη κουβέντα.

Τίποτα σαν ένα παλιό, καλό, αστικό θρύλο

Οι αστικοί θρύλοι είναι άλλος ένας καλός τρόπος να πιστέψει ο κόσμος ένα μήνυμα και να το επαναπροώθησει. Ο δολοφόνος με το τσεκούρι στο αυτοκίνητο, τα παιδιά που απαγάγονται στα εμπορικά κέντρα, τα κλασσικά. Τα παιδιά ειδικά – και τυχόν κίνδυνος για αυτά, έχουν ειδικό βάρος.

Συνήθως αυτά τα θέματα φωνάζουν από μακριά ότι πρόκειται για αναλήθειες – καλού κακού κοιτάμε και sites όπως το snopes.com που μπορούν να διαλύσουν όποια αμφιβολία. Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι μάλλον τέτοια μηνύματα παρόλο που αντέχουν μεταλλασσόμενα σε παρεμφερή τελικά γίνονται αντικείμενο ειρωνίας και σαρκασμού ή απλά χιούμορ – και ειδικά το τελευταίο είναι άλλη μια καλή ευκαιρία για να μπει στην κουβέντα το brand.

Επανάληψη μήτηρ… εξυπνάδας (not)

Όπως ίσως ξέρουν όσοι ασχολούνται καιρό με το μέσο, υπάρχει πάρα πολύ κόσμος που το χρησιμοποιεί επί της ουσίας για αυτοπροβολή. Αυτό ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να γίνει με μια φωτογραφία του εαυτού του, του αυτοκινήτου του, κλπ ή με μια έξυπνη ατάκα. Ειδικά αυτό με τις ατάκες συχνά ξεφεύγει – μια ατάκα λέγεται και αν πιάσει, επαναπροωθείται χωρίς έλεος. Ειδικά στο Twitter, υπάρχουν ολόκληρα accounts που πρακτικά κάνουν μόνο αυτό: RT.

Και ίσως κάποιες πολύ αστείες ατάκες που ταιριάζουν με το εκάστοτε brand έχει νόημα να αποτελέσουν αφορμή για το brand να μπει στην κουβέντα. Οι περισσότερες όμως δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά μια παγίδα στο να ισοπεδωθεί η ιδαίτερη φωνή που πρέπει να έχει το brand στο επίπεδο όλων των υπολοίπων – οι οποίοι μη δίνοντας κάτι χρήσιμο συνολικά αναδύουν μια εικόνα άσκοπης κακοφωνίας αν κάνει κανείς ένα βήμα πίσω…

 

Αυτά δεν είναι παρά 4 patterns που έχουμε δει, υπάρχουν κι άλλα σίγουρα. Αλλά τελικά αν το σκεφτεί κανείς οι βασικοί άξονες πάνω στις οποίες κινείται (ή μάλλον επικρατεί) η κουβέντα online έχουν να κάνουν με βασικά συναισθήματα που έχουμε όλοι: την αίσθηση να ανήκουμε κάπου, το γέλιο, το φόβο και το εγώ μας.

0

To μέλλον του Facebook για τις επιχειρήσεις

Παρόλο που για πολλούς από εμάς η χρήση του Facebook αποτελεί καθημερινότητα τόσο για προσωπικούς ή κοινωνικούς λόγους όσο κ για επαγγελματικούς, υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων εκεί έξω που απλά έχουν ακουστά ότι μπορούν να εκμεταλλευτούν το Facebook για επαγγελματικούς σκοπούς. Έτσι χωρίς να ξέρουν περισσότερες λεπτομέρειες μας προσεγγίζουν ώστε να κάνουμε μια κουβέντα από μηδενική βάση στην καλύτερη περίπτωση ή στην χειρότερη με έτοιμες ιδεές που ενίοτε μόνο έχουν νόημα.

Σε κάθε περίπτωση, πρακτικά μιλώντας τα πράγματα που μπορεί να κάνει μια επιχείρηση πέφτουν σε 3-4 κατηγορίες γενικά. Με δεδομένη την υπάρξη μιας εταιρικής παρουσίας (βλ. μια σελίδα) στο Facebook, μια εταιρεία μπορεί να κάνει τα εξής:

α. Να βρει κ να μαζέψει το κοινό της (τους πελάτες, τους συνεργάτες, τους ενδιαφερόμενους για αυτή γενικότερα) σε αυτή τη σελίδα (ως fans) και να κρατάει συχνή επαφή μαζί τους. Η επαφή αυτή σημαίνει είτε απευθείας σχόλια προς αυτό, είτε τη δημιουργία ή την εύρεση περιεχομένου (εικόνες, βίντεο, links κλπ) που ενδιαφέρουν την κοινότητα, είτε τέλοσπαντων όποιον άλλο τρόπο βρει που έχει ανταπόκριση

β. Δημιουργία ή χρήση έτοιμων εφαρμογών για λόγους προώθησης, προσέλκυσης νέων μελών στην κοινότητα, εγγραφής σε newsletter, συμμετοχή σε διαγωνισμούς κλπ. Συνδιάζοντας τη φαντασία και το αντικείμενο της κάθε εταιρείας και των συνεργατών της μπορούν να προκύψουν τρόποι (βλ. εφαρμογές) μέσω του Facebook για να επιτευχθούν οι όποιες ιδιαίτερες προκλήσεις υπάρχουν.

γ. Να τρέξει διαφημίσεις στο ίδιο το Facebook που θα υποστηρίξουν τα παραπάνω. Αυτό αποτελεί ένα πολύ αποδοτικό τρόπο για να αγγίξεις πολύ και άγνωστο κόσμο για την εταιρεία σου σχετικά φτηνά και μάλιστα επιλέγοντας άτομα με ηλικίες, φύλο, τοποθεσία, ενδιαφέροντα κλπ που πραγματικά θα ανταποκριθούν.  Μάλιστα αυτό είναι μια προσοδοφόρα τακτική κ για το ίδιο το Facebook που έχει σημαντικό κομμάτι των εσόδων του από τις διαφημίσεις αυτές…

Μέχρι τώρα τουλάχιστον.

Γιατί παρόλο που αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει ριζικά – μάλλον – μια πρόσφατη ανάλυση ανέδειξε μια νέα μέθοδο διαφήμισης με την οποία το Facebook μπορεί να έχει μέχρι κ 3 φορές παραπάνω έσοδα από ότι οι παραδοσιακές διαφημίσεις.

Πρόκειται για το λεγόμενο re-targeting. Χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια από άλλες εταιρείες (πχ Yahoo Mail) και δουλεύει κάπως έτσι. Όταν επισκευτεί κάποιος μια σελίδα για ένα προϊόν που θέλει να αγοράσει είτε το αγοράσει είτε όχι η εν λόγω σελίδα (που συμμετέχει στο re-targeting προγραμμα) καταγράφει την επιθυμία του επισκέπτη στον υπολογιστή του. Στη συνέχεια, όταν ο ίδιος επισκέπτης πάει σε άλλες σελίδες (που επίσης συμμετέχουν στο re-targeting πρόγραμμα) θα βλέπει διαφημίσεις παρεμφερείς με το εν λόγω προϊόν.

Αυτές οι νέου τύπου διαφημίσεις θα είναι πολύ πιο αποδοτικές (ο κόσμος θα κάνει περισσότερα κλικ σε αυτές) επειδή είναι αποδεδειγμένα του ενδιαφέροντος του εκάστοτε επισκέπτη – και άρα όποιος τις προσφέρει θα μπορεί να τις χρεώνει και περισσότερο.

Που κολλάει το Facebook σε όλα αυτά; Δεν είναι σαφές ακριβώς ακόμα αλλα με δεδομένο ότι αρχίζει να γίνεται ο συνδετικός ιστός στο διαδίκτυο μέσω των εν πολλοίς πραγματικών ταυτοτήτων που προσφέρει στους χρήστες του και με δεδομένο ότι ήδη μπορεί να επεξεργάζεται εσωτερικά τις σελίδες τις οποίες επισκέπτεται κάποιος, το Facebook είναι σε μοναδική θέση να προσφέρει μια υπηρεσία σαν κ αυτή που περιέγραψα πιο πάνω.

Αν θα το κάνει – και πως ακριβώς – μένει να το δούμε αλλά σε κάθε περίπτωση η επιπλέον πολυπλοκότητα θα κάνει ακόμα πιο δύσκολη την πλήρη διαχείριση μιας εταιρικής ταυτότητας στο Facebook. Αυτό μπορεί να σημαίνει από τη μία ότι δύσκολα θα ασχοληθεί μια επιχείρηση με κάτι που δεν καταλαβαίνει – ήδη ο κόσμος διστάζει με τις ‘παραδοσιακές’ διαφημίσεις. Από την άλλη, όταν γίνει καθεστώς όλο αυτό με δεδομένη τη μεγάλη απήχηση του Facebook και όλοι θέλουν να ασχοληθούν, τότε θα είναι ακόμα πιο απαραίτητη η συμβολή ενός εξειδικευμένου συνεργάτη.

0

Αποδοτικό περιεχόμενο από τους επαγγελματίες των ΜΜΕ

Άλλο ένα άρθρο που βρήκα στο LinkedIn συνοψίζει πολύ καλά μια ιδέα που μπορεί στην παρούσα συγκυρία να λύσει δύο προβλήματα με τη μία.

(credit)

Έτσι από τη μία έχουμε το γνωστό (στο χώρο του online marketing γνωστό έστω) πρόβλημα ότι content does not scale. Με άλλα λόγια η παραγωγή περιεχομένου είναι δύσκολο να γίνει αποδοτικά και σε σταθερό ρυθμό ενώ ταυτόχρονα να βγάζει και τα χρήματα του. Παράλληλα, το περιεχόμενο όπως είναι γνωστό είναι βασικότατο συστατικό μιας οποιαδήποτε (εταιρικής και μη) παρουσίας online και κατ’ επέκταση και της προώθησης της. Κοινώς, υπάρχει ζήτηση για καλής ποιότητας, αποδοτικό περιεχόμενο.

Από την άλλη, ειδικά στην Ελλάδα αυτό τον καιρό αλλά και παγκοσμίως ο τύπος περνάει κρίση και προσπαθεί να βρει ένα βιώσιμο μοντέλο κάλυψης της επικαιρότητας. Αυτό είναι μεγάλη κουβέντα – και εκτός θέματος για αυτό το post – αλλά το ενδιαφέρον από αυτή την υπόθεση είναι ότι δυστυχώς ή ευτυχώς (ευτυχώς κατ’ εμέ) το οικοσύστημα των μέσων μεταλλάσσεται και στην πορεία ‘απορρίπτει’ μέρος των απασχολούμενων σε αυτό.

Όμως αυτά τα άτομα (δημοσιογράφοι, συντάκτες, επιμελητές αλλά και επαγγελματίες του ήχου και της εικόνας) έχουν ακριβώς αυτα τα χαρακτηριστικά που χρειάζεται ο χώρος του online marketing. Είναι έμπειροι στην παραγωγή καλής ποιότητας περιεχομένου (στο μέσο του ο καθένας) με γρήγορους ρυθμούς, ενδεχομένως με έτοιμα εργαλεία και δίκτυο γνωριμιών. Ταυτόχρονα, είναι σε φάση αναζήτησης εργασίας, δηλαδή υπάρχει προσφορά και έχει νόημα να ταιριάξει αυτή με την προαναφερθείσα ζήτηση.

(credit)

Σίγουρα, όλο αυτό δεν είναι για όλους και υπάρχουν θέματα προς αντιμετώπιση: χρειάζεται να καλυφθεί ένα learning curve από τη μεριά πχ ενός δημοσιογράφου σε νέα εργαλεία και τρόπο δουλειάς καθώς και να αποδεχτεί ότι δεν είναι το ίδιο πράγμα με αυτό που έκανε πριν. Επίσης, η έννοια του full-time ίσως να μη βρίσκει εφαρμογή στα social media: ίσως μόνο τα πολύ μεγάλα brands μπορούν  να έχουν κόσμο να ασχολείται πλήρως για αυτά –  στις υπόλοιπες περιπτώσεις θα πρέπει να μοιράζει αυτό το ‘νέο’ επαγγέλμα τις υπηρεσίες του σε παραπάνω από ένα πελάτη.

Παρεμπιπτόντως μετατρέπεται έτσι μια ομάδα υπαλλήλων σε ελεύθερους επαγγελματίες – ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση σε επίπεδο νοοτροπίας θα ‘λεγε κανείς για αυτή την περίοδο.

0

Το τέλος των πωλήσεων;

Πριν κάμποσο καιρό μιλούσα με ένα συγγενή μου ο οποίος ασχολείται με τη διοργάνωση εκθέσεων στην επαρχία – και είναι αρκετά επιτυχημένος μάλιστα. Κατά τη δεκαετία του 90 είχε κάνει κάποια ταξίδια έξω (Ιταλία νομίζω) όπου και είχε επισκεφθεί κάποια εργοστάσια παραγωγής κρασιού στα πλαίσια μιας συνεργασίας τους. Είχε εντυπωσιαστεί μου έλεγε από τη δυνατότητα αυτοματοποίησης – κατί για το οποίο μόνο αν είσαι στο χώρο μπορείς να σχηματίσεις εικόνα: πρακτικά από τη μία μεριά μπαίνει η πρώτη ύλη και από την άλλη βγαίνει το προϊόν.

O θάνατος του πωλητή;(credit)

Φυσικά αυτό είναι υπεραπλούστευση και σε πολλά σημεία η διαδικασία είναι κάθε άλλο παρά αυτοματοποιημένη αλλά το επιμύθιο του ήταν ότι όσο προχωράει η τεχνολογία και όσο αυξάνονται οι δυνατότητες της τόσο πιο εντυπωσιακά πράγματα θα είναι έτοιμα ‘με το πάτημα ένος κουμπιού’. Αυτό που όμως δεν μπορεί να αντικατασταθεί με τίποτα – έλεγε – είναι ο ρόλος του πωλητή ο οποίος αυτό το αυτόματα δημιουργημένο προϊόν θα το φέρει μπροστά στον καταναλωτή και θα τον πείσει να το αγοράσει. Και νομίζω ότι έχει μία βάση αυτό.

Θυμήθηκα την κουβέντα εκείνη όταν είδα σήμερα αυτό το άρθρο που μιλάει για το θάνατο της πώλησης και το πως έχει αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από την κοινότητα (και την τεχνολογία). Καταρχήν, ο καταναλωτής βγαίνει στην αγορά πλέον με έτοιμη την ανάγκη (δε χρειάζεται δηλαδή να του τη δημιουργήσει ο πωλητής). Επιπλέον, όσο πιο σοβαρή είναι η αγορά (πχ αυτοκίνητο) τόσο πιο ενημερωμένος είναι σε βαθμό που άλλος ένας ρόλος του πωλητή να ακυρώνεται εν πολλοίς – δε χρειάζεται να διευκρινήσει σχεδόν τίποτα.

Παρόλα αυτά, υπάρχει ακόμα ρόλος για τους πωλητές, όπως λέει και το άρθρο. Είτε για πολύπλοκες αγορές που χρειάζεται γνώση σε βάθος του αντικειμένου είτε εξειδικευμένες περιπτώσεις που πρέπει να ταιριάξει το προϊόν με υπάρχουσα υποδομή είτε για να απαντηθεί η ερώτηση τι θα γίνει μετά. Σε κάθε περίπτωση ο ρόλος εξελίσσεται – ανάλογα και με το πεδίο – και πρέπει κανείς να παρακολουθεί που μπορεί να προσφέρει αξία.

Παρεμπιπτόντως είναι ενδιαφέρον όμως ότι ο κάθε κλάδος θεωρεί τον εαυτό του πέρα από κάθε αμφισβήτηση αναπόσπαστο κομμάτι του επιχειρηματικού κύκλου: ο πωλητής θεωρεί ότι δε θα αντικασταθεί ποτέ, ο designer θεωρεί μη προϊόν ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες του κλάδου του και φυσικά ένας προγραμματιστής (για να μιλήσω και για το online) θεωρεί τη δουλειά του εκ των ων ουκ άνευ. Φυσικά, η πραγματικότητα είναι κάπου στη μέση…

Πως βλέπει ο ένας ρόλο τον άλλο

 

0

Το #megamou και τα social media

Φαντάζομαι είναι ευρέως γνωστό πλέον το τι έγινε με το Mega και το Facebook. Από τη στιγμή που ξεκίνησε να μαζεύεται ο κόσμος στο Σύνταγμα και ειδικότερα από την προηγούμενη Κυριακή οπότε και η συγκέντρωση είχε πανευρωπαϊκό χαρακτήρα το MEGA είχε μια στάση μείωσης της σημασίας των γεγονότων. Έτσι έδινε λίγο τηλεοπτικό χρόνο στα γεγονότα και παρουσίαζε τα μεγέθη σαφώς μικρότερα από την εμφανή πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα είναι οι περίπου 100.000 fans που είχε το κανάλι στο Facebook να μειωθούν κατά 10-15%, πολλοί να μπουν στη σελίδα και να αφήνουν επιθετικά σχόλια εκεί (αλλά και στο Twitter hashtag #megamou) κατά συρροή – ώσπου τελικά οι διαχειριστές κατέβασαν τη σελίδα εντελώς.

Αυτά πολύ συνοπτικά – μπορεί κανείς να δει μια εκτενέστερη περίληψη στο guest post της Έφης Λουπάκου στο blog του Γιώργου.

Τώρα η σελίδα στο Facebook έχει επανέλθει – καθώς και τα αρνητικά σχόλια, έστω και σε μικρότερη κλίμακα αλλά με αυξητικές τάσεις καθώς η κοινότητα αντιλαμβάνεται και αντιδρά πάλι. Δε θέλει πολύ σοφία για να δει κανείς τι πρόκειται να γίνει – ίσως και πριν τελειώσω να γράφω αυτό το post. Θα ξαναχρειαστεί να κατέβει η σελίδα. Update: Απενεργοποιήθηκε ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι μιας σελίδας στο Facebook – αυτό των συζητήσεων.

Το ερώτημα επομένως παραμένει τι μπορεί να κάνει το Mega και οι άνθρωποι που τρέχουν τη σελίδα του στο Facebook για να αποφύγουν άλλο ένα επεισόδιο και την επιπλέον απώλεια δημοτικότητας και θεαματικότητας;

Η απάντηση είναι όχι πολλά – ίσως και τίποτα. Όπως και με τους Anonymous (βλ υπόθεση Wikileaks) που διάλεγαν τους στόχους και με την ωμή δύναμη του πλήθους κατέβαζαν θεσμούς  (έστω και για λίγο), έτσι και το εξαγριωμένο πλήθος που σε έχει βάλει στο μάτι για συσσωρευμένα ατοπήματα (κάποια πραγματικά, κάποια υπερβολικά) δεν μπορείς να το αντιμετωπίσεις χωρίς δραστικά μέτρα.

Και δραστικά σημαίνει πρωτοβουλίες που ξεφεύγουν σαφώς από τα στενά όρια των social media και σημαίνουν ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας και τη νοοτροπία του καναλιού και αυτών που το τρέχουν. Ορίστε κάποιες πρώτες ιδέες που θα δοκίμαζα εγώ:

  • Καταγραφή κ ομαδοποίηση βασικών παραπόνων κοινού ώστε να καταλάβω τι ακριβώς θέλει/λείπει – τόσο για το συγκεκριμένο θέμα όσο κ γενικότερα. Προφανώς κρατά κανείς τα εποικοδομητικά σχόλια, το ξερό βρίσιμο δε κουβαλάει πολύ πληροφορία,
  • Έχοντας αποκτήσει ήδη μια εικόνα για το είδος και το περιεχόμενο των παραπόνων η σωστότερη κίνηση θα ήταν να κλείσει ο σχολιασμός στη σελίδα του Facebook για λίγο (όπως και έγινε) ώστε να μπορέσει να συνταχθεί γρήγορα αλλά και ψύχραιμα ένα σχέδιο διόρθωτικών κινήσεων. Το κλείσιμο του σχολιασμού πρέπει να γίνει δηλώνοντας το λόγο για τον οποίο συμβαίνει και να δείχνει τη δέσμευση για αλλαγή.
  • Ιδεατά τα παραπονα του κόσμου πρέπει να εισακουστούν και να υπάρξουν αλλαγές τόσο στο τηλεοπτικό πρόγραμμα καθαυτό όσο και στην ιστοσελίδα του καναλιού.
  • Ως προς το κανάλι αυτό θα πρέπει οπωσδήποτε να καλύψει περισσότερο και καλύτερα τις κινητοποιήσεις συγκεκριμένα αλλά και γενικότερα την επικαιρότητα. Αφιερώματα, ειδικές εκπομπές (όπως η Ερευνα του Τσίμα που έγινε για το φαινόμενο), συνεντεύξεις από τον απλό κόσμο στο δρόμο και την πλατεία, πρόσκληση κόσμου στο studio όλα αυτά και άλλα πολλά μπορούν να βοηθήσουν πολύ και στο να φτιάξει η εικόνα του καναλιού αλλά και να εξυπηρετήσουν τον κόσμο και το μήνυμα του.
  • Από την άλλη η ιστοσελίδα του Mega μπορεί να βοηθήσει σημαντικά επίσης. Εκεί δεν υπάρχει ο περιορισμός του χρόνου, ίσως και του τρόπου έκφρασης και όσα προτείνω στο προηγούμενο bullet μπορούν να γίνουν κατά μία τάξη μεγέθους πλουσιότερα στην ιστοσελίδα. Το νόημα είναι η παρουσία του Mega online να επιτρέπει και να ενθαρρύνει την επικοινωνία τόσο μεταξύ των τηλεθεατών όσο και μεταξύ των τηλεθεατών και του καναλιού. Πόσο πιο δημοφιλές θα είναι το κανάλι – και σαν brand αλλά και σαν περιεχόμενο – όταν ξέρει ο κάθε θεατής του ότι έχει έστω ένα μικρό ρόλο στη διαμόρφωση του προγράμματος του;
  • Και φυσικά υπάρχει το Facebook και το Twitter το οποίο εφόσον έχουν γίνει τα παραπάνω είναι εύκολο να καταλάβει κανείς πως πρέπει να τα χειριστεί το κανάλι. Περισσότερη κουβέντα, προσέλκυση επιπλέον κόσμου που περνάει ώρα στο αγαπημένο του κοινωνικό δίκτυο ώστε να συμπεριληφθεί στην επικοινωνία κοκ. Σε κάθε περίπτωση τα υβριστικά σχόλια θα είναι το λιγότερο τότε.

Πολλοί θα πουν βέβαια ότι τίποτα από αυτά δεν πρόκειται να γίνει διότι το κανάλι είναι εξ ορισμού εκεί για να εξυπηρετεί συμφέροντα κλπ κλπ. Πιστεύω όμως ότι αν είναι στοιχειωδώς έξυπνοι και ξέρουν το μέσο (πράγμα που ισχύει) αλλά και θέλουν να συνεχίσουν να το χρησιμοποιούν μπορούν να εκμεταλλευτούν – με την καλή έννοια – την κρίση αυτη ώστε να παραμείνουν επίκαιροι και να μην αφήσουν τις εξελίξεις να τους ξεπεράσουν. Αν το πετύχουν αυτό, αν επιβιώσουν δηλαδή μπορούν να συνεχίσουν να προωθούν και την ατζέντα τους – όποια και αν είναι αυτή. Πιστεύω βέβαια ότι οι στόχοι τους – στη νέα μορφή που θα πάρει το κανάλι σιγά σιγά – θα είναι πιο οικονομικοί, επικοινωνιακοί και ουσιαστικοί παρά πολιτικοί απλά και μόνο για την πολιτική.

Πώς να το κάνουμε; Για να είναι παραμείνει κανείς ουσιαστικός πρέπει πλέον να υπηρετεί και τα συμφέροντα του αλλά και τον κόσμο.

Υπο μία έννοια το Mega είναι τυχερό γιατί νιώθει νωρίς στο πετσί του τη συχνά ανεξέλεγκτη δύναμη των κοινωνικών μέσων και έχει την ευκαιρία να προσαρμοστεί επίσης νωρίς σε κάτι πιο μοντέρνο και διαδραστικό. Θα το κάνει όμως;

0

Αν το περιεχόμενο είναι βασιλιάς, το design τι είναι;

Intentionally blank

Image by i_gallagher via Flickr

Σε μια εποχή που όλοι επικεντρώνονται σε social media, mobile εφαρμογές, integration κλπ μπορεί το ερώτημα να φαίνεται παρωχημένο αλλά η ουσία του παραμένει επίκαιρη.

Οι περισσότεροι πλέον καταλαβαίνουν πόσο σημαντικό είναι το περιεχόμενο και συγκεκριμένα το ποιοτικό περιεχόμενο για μια παρουσία online όποιος και αν είναι ο σκοπός της. Η σημασία του αυθεντικού και χρήσιμου περιεχομένου τονίζεται κατά καιρούς με διάφορους τρόπους, με τελευταίο την πρόσφατη ανακατάταξη των αποτελεσμάτων του Google (μόνο για τα αποτελέσματα στα αγγλικά ακόμα) προκειμένου να αναδεικνύεται το πραγματικό καλύτερο περιεχόμενο εκεί έξω.

Αν επομένως το πιο σημαντικό είναι το περιεχόμενο σε μια παρουσία online και εκεί πρέπει να ρίξει το βάρος και τους πόρους του όποιος επιχειρεί να στήσει κάτι μήπως το αντίπαλο δέος το οποίο για χάρη συντομίας θα το πω design πρέπει να είναι αυτό που θα ‘θυσιαστεί’;

Φυσικά δε λέω να γυρίσουμε στην εποχή του Web 1.0 που τίποτα δε βλέπεται. Πρέπει οπωσδήποτε να τηρούνται κάποια στάνταρ (κ δεν εννοω μόνο να υπάρχει το σχετικό HTML κ CSS compliance)  – αν μη τι άλλο για SEO λόγους ώστε να βρίσκει κανείς εύκολα ό,τι ψαχνει και για να μη τον διώχνει η σελίδα. Αλλά, σε κάθε περίπτωση δεν είναι απαραίτητο να γινονται παπάδες στην οθόνη για να έχει σούπερ αποτελέσματα η παρουσία.

Η ενδιάμεση λύση είναι η χρήση καλοσχεδιασμένων templates περασμένων στο CMS της επιλογής του καθένα (και ανάλογα με την περίπτωση και τη χρήση για την οποία προορίζονται πάντα). Δεν είναι απαραίτητο να ξεκινάει κανείς από το μηδέν του ‘notepad’. Αυτό επιτρέπει την άμεση υλοποίηση, γενικά την παρακολούθηση κάποιων προτύπων και την έμφαση εκεί που πρέπει: στο περιεχόμενο. Μπορεί να μην είναι η σουπερ-customised λύση αλλά είναι κάτι που θα φέρει αποτελέσματα γρήγορα και αποδοτικά.

Πάντα βέβαια θα υπάρχουν φορές που το εντελώς custom και ιδιαίτερο είναι αναπόφευκτο και επιθυμητό αλλά στην πράξη είναι πολύ λίγες οι περιπτώσεις αυτές όταν υπάρχουν τόσα πολλά και χρήσιμα εργαλεία τα οποία μπορούν να κάνουν πολύ εύκολη τη δημιουργία μιας παρουσίας online. Πλέον η ουσία βρίσκεται είτε να βρεθείς μέσω των social media μπροστά στους χρήστες ή τους καταναλωτές σου ή να τους προσελκύσεις να έρθουν στην online παρουσία σου. Και κανένα design όσο και να λειτουργήσει ως ‘κράχτης’ και όσο καλό και να είναι δεν πρόκειται να βοηθήσει σημαντικά επ’ αυτού – ειδικά μακροπρόθεσμα.

0

Δεδομένα στα social media

Google Analytics v2.0

Image by vrypan via Flickr

Μια οποιαδήποτε social media καμπάνια όσο λίγα συστατικα και να περιέχει ειναι δυνατό να παράγει μεγάλο όγκο δεδομένων με τα οποία μπορεί κανείς να μετρήσει με διάφορους τρόπους κατά πόσο ήταν αποτελεσματική.

Υπάρχουν πολλές υπηρεσίες που ειδικεύονται στο κομμάτι της μέτρησης της απόδοσης: από τα ‘απλά’ Google Analytics και  τα Facebook Insights μέχρι πιο εξειδικευμένα ή έμμεσα εργαλεία (πχ Clicktale για heatmaps ή GetSatisfaction για υποστήριξη πελατών). Στο Τwitter μόνο υπάρχουν δεκάδες καλές υπηρεσίες που προσφέρουν διάφορους δείκτες συχνά μάλιστα ημι-αυθαίρετα ορισμένους (βλ. Klout, PeerIndex κλπ) και αρκετές υποδεέστερες που δεν είναι κάτι παραπάνω από παιχνίδια.

Όλα αυτά σίγουρα μετράνε κάτι – το θέμα όμως είναι κατά πόσο μπορεί να ερμηνευτεί και να αξιοποιηθεί σωστά αυτός ο όγκος πληροφοριών. Για παράδειγμα, κατά πόσο μπορεί να συνδεθούν αυτές οι μετρήσεις με real-world δείκτες της εταιρείας (βλ. πωλήσεις ή έσοδα), κατά πόσο μπορεί να συγκριθούν μεταξύ τους τέτοια μεγέθη πχ views στη homepage και views στη Facebook page, κατά πόσο να συγκριθούν με αντίστοιχες προσπάθειες του παρελθόντος κλπ.

Η κύρια ευθύνη φυσικά για αυτή τη δουλειά πέφτει σε όποιον ή όποιους τρέχουν το marketing για τη συγκεκριμένη εταιρεία. Τα παραπάνω επομένως μεταφράζονται στο καίριο ερώτημα του κατά πόσο μπορεί να επεξεργαστεί ένας marketer αυτά τα δεδομένα και την ενδεχόμενη πολυπλοκότητα τους με βάση το background του, τη γενικότερη εξοικείωση με την ανάλυση τέτοιων δεδομένων κλπ. Αν πρόκειται να αξιοποιηθεί στο μέγιστο βαθμό η πλούσια πληροφορία που κρύβεται σε κάθε δράση στα social media, ίσως να μη μπορεί να γίνει από τον καθένα χωρίς τη σχετική εκπαίδευση.

Ένα ακόμα πιο καίριο ερώτημα βέβαια είναι κατά πόσο είναι δεκτικοί και μπορούν να κατανοήσουν τα δεδομένα αυτά όσοι δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενοι στην καμπάνια αλλά τους αφορά – με πρώτους και κύριους τους σχετικούς προϊστάμενους, διευθυντές κλπ. Εκτός του ότι πρέπει καταρχήν να πειστούν προκειμένου να επιτρέψουν σε μια καμπάνια στα social media να συμβεί, πρέπει και στη συνέχεια να δουν τα οφέλη της απόφασης αυτής – και φυσικά κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο χρησιμοποιώντας ως βάση τα προαναφερθέντα δεδομένα με τα οποία θα υπολογιστεί το ROI. Και όποιος marketer θελήσει να κάνει μια τέτοια παρουσίαση των αποτελεσμάτων της καμπάνιας ας εύχεται να έχει εκπαιδευμένα (αλλά και ανοιχτά) μυαλά απέναντι του τα οποία θα ακούσουν και θα μπορέσουν να καταλάβουν τι συνέβη, τι δούλεψε και τι όχι και τι πρέπει να ακολουθήσει.